Türk Ticaret Kanunu'nda Şirket Birleşmesi ve Bölünmesi

ŞİRKET BÄ°RLEÅžMESÄ° VE ŞİRKET BÖLÃœNMESÄ°Åžirket bölünmesi ve ÅŸirket birleÅŸmesi nedir? Bir ÅŸirketin baÅŸka bir ÅŸirket tarafından satın alınması ya da iki ya da daha fazla ÅŸirketin aynı çatı altında toplanması durumlarında ÅŸirket birleÅŸmesi denmektedir. Bu birleÅŸmeler farklı sebeplere baÄŸlı olarak gerçekleÅŸebilir. Bu birleÅŸmelerden sonra ÅŸirketlerin pazar içerisindeki konumları deÄŸiÅŸebilir. Bu birleÅŸme sonucunda satın alınan ÅŸirketin her ÅŸeyi, tüm aktifleri ve pasifleri satan alana ÅŸirkete geçer. Åžirket birleÅŸmesi gerçekleÅŸtirmenin iki farklı yolu mevcuttur.Åžirket BirleÅŸmesi TürleriTürk Ticaret Kanunu uyarınca Türkiye'de ÅŸirket birleÅŸmeleri yalnızca iki ÅŸekilde gerçekleÅŸtirilebilir. Bunlardan ilki devralma yoluyla birleÅŸme iken, diÄŸeri ise yeni bir kuruluÅŸ ÅŸeklinde birleÅŸmedir. Devralma yoluya birleÅŸmede, ticari faaliyetler gerçekleÅŸtirilen bir ÅŸirketin, bir baÅŸka ÅŸirkete devri söz konusudur. Yeni kuruluÅŸ ÅŸeklinde birleÅŸmenin ise söz konusu ÅŸirketlerin yeni kurulacak bir ÅŸirket çatısı altında bir araya gelmeleri ÅŸeklinde gerçekleÅŸir. Her iki durum da ÅŸirket birleÅŸmesi olarak adlandırılmaktadır.Åžirket birleÅŸmesi iÅŸlemlerini kendiniz yapabileceÄŸiniz gibi, bu konu hakkında hizmet veren bir firmadan destek ve danışmanlık hizmeti de alabilirsiniz. Türkiye'de bu alanda faaliyet yürüten firmalar bulunmaktadır. Bu firmalardan biri de Capital Denetim firmasıdır. Capital Denetim firması temelde yeminli mali müşavirlik ve bağımsız denetim hizmeti sunuyor olsa da, mükelleflerine daha baÅŸka pek çok konuda hizmet vermektedir. Åžirket birleÅŸmesi konusunda da Capital Denetim firması, Türkiye'deki firmalar arasında tercih edilebilecek bir firmadır.Åžirket Bölünmesi Nedir?Herhangi bir sermaye ÅŸirketinin ya da herhangi bir kooperatifin pek çok sebebe baÄŸlı olarak tüm mal varlığını ya da mal varlığının bir kısmını var olan ya da yeni kurulan bir ÅŸirkete hisselerini devretmesi durumuna ÅŸirket bölünmesi denmektedir. Åžirket bölünmesi kısmi bölünme ve tam bölünme olarak ikiye ayrılmaktadır.Åžirket Bölünmesi TürleriÅžirket bölünmesi tam ve kısmi olarak ikiye ayrılır. Tam bölünmede ÅŸirketin ya da kooperatifin tüm mal varlığının, alacaklarını ve borçlarının herhangi iki ya da daha fazla ÅŸirkete, devredilen ÅŸirketin hisselerinin devralan ÅŸirket tarafından devredilen ÅŸirket ortaklarına verilmesi durumu söz konusudur. Kısmi bölünmede ise söz konusu olan, bilançoda yer alan gayrimenkullerin, üretim tesisleri ve hizmet birimlerinin, her türlü malın deÄŸerleri üzerinden ve hisseleri karşılığından herhangi iki ya da daha fazla ÅŸirkete devredilmesidir.Tıpkı ÅŸirket birleÅŸmesi iÅŸlemlerinde olduÄŸu gibi, ÅŸirket bölünmesi iÅŸlemlerinde de Capital Denetim firmasından destek ve danışmanlık hizmeti alabilirsiniz. Capital Denetim profesyonel ekibiyle tüm süreçleri güvenebileceÄŸiniz bir ÅŸekilde takip etmekte ve sonuçlandırmaktadır.Piyasaya DeÄŸer Katacak Denetim Firması: Capital Denetim!Capital Denetim yeminli mali müşavir ve bağımsız denetçi olan Ekrem Saatçi'nin kuruculuÄŸunda ve yine yeminli mali müşavir ve bağımsız denetçilik yaan Fuat Günay ve Adnan Dede ortaklığında kurulmuÅŸ olan bir yeminli mali müşavirlik ve bağımsız denetim firmasıdır. Piyasaya yeni girmiÅŸ olması ile birlikte, kısa süre adından söz ettirmeye baÅŸlamış olan bir ÅŸirkettir. Türkiye'nin kendi alanında yükselen deÄŸeridir. Çok geniÅŸ bir skalada hizmet vermektedir. EÄŸer firma ve hizmetler hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz, web site üzerinde yer alan iletiÅŸim kanallarını kullanabilirsiniz.EÄŸer konu vergiler ve finansal iÅŸlemleriniz ise ya da denetim konuları ise, Capital Denetim gözünüz kapalı olarak güvenebileceÄŸiniz firmalardan biridir. Capital Denetim firmasının yukarıda sayılanlar dışında vermekte olduÄŸu hizmetleri ise ÅŸu ÅŸekilde listeleyebiliriz:Bağımsız DenetimDenetim ve Tasdik HizmetleriKDV ve DiÄŸer Vergi Ä°adesi HizmetleriVergi Ä°stisna ve Muafiyetlerinin RaporlanmasıÜcretsiz Denetim HizmetleriMentörlük HizmetiFinans ve Yönetim DanışmanlığıVergi Denetim DanışmanlığıŞİRKET BÄ°RLEÅžMELERÄ°Åžirketler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) çerçevesinde; rekabeti azaltmak, pazar payını arttırmak, girdi maliyetlerini azaltmak ve verimliliÄŸi arttırmak, vergi avantajlarından yararlanmak  gibi çok çeÅŸitli sebeplerle ÅŸirketler birleÅŸme yoluna gidebilmektedirler.Åžirket birleÅŸmesi, devrolunan ÅŸirketin malvarlığı karşılığında, bir deÄŸiÅŸim oranına göre devralan ÅŸirketin paylarının, devrolunan ÅŸirketin ortaklarınca kendiliÄŸinden iktisap edilmesiyle gerçekleÅŸir. BirleÅŸmede en az bir ÅŸirket tasfiyesiz sona erer. BirleÅŸmeyle devralan ÅŸirket devrolunan ÅŸirketin malvarlığını bir bütün halinde devralır. BirleÅŸmeyle, devralan ÅŸirket devrolunan ÅŸirketin malvarlığını bir bütün hâlinde devralır. BirleÅŸmeyle devrolunan ÅŸirket sona erer ve ticaret sicilinden silinir. AÅŸağıda ÅŸirket birleÅŸmeleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doÄŸrultusunda ele alınmıştır. 1-ŞİRKET BÄ°RLEÅžMESÄ° TÃœRLERÄ°;Åžirket BirleÅŸmeleri iki türlü olabilmektedir. Devralma Åžeklinde BirleÅŸme; Bir ticaret ÅŸirketinin diÄŸerini devralması ÅŸeklinde gerçekleÅŸir. Yeni KuruluÅŸ Åžeklinde BirleÅŸme; Ticaret ÅŸirketlerinin yeni kurulacak bir ÅŸirket içinde bir araya gelmeleri şeklinde birleÅŸmedir. 2-BÄ°RLEÅžME HANGÄ° ŞİRKETLER ARASINDA OLABÄ°LÄ°R?6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 137. maddesinde  şirket birleÅŸmelerinin hangi ÅŸirketler arasında olabileceÄŸi hüküm altına alınmıştır.Buna göre;Sermaye ÅŸirketleri; Sermaye ÅŸirketleriyle, Kooperatiflerle ve  Devralan ÅŸirket olmaları ÅŸartıyla, kollektif ve komandit ÅŸirketlerle, birleÅŸebilirler.Åžahıs ÅŸirketleri; Şahıs ÅŸirketleriyle, Devrolunan ÅŸirket olmaları ÅŸartıyla, sermaye ÅŸirketleriyle ve Devrolunan ÅŸirket olmaları ÅŸartıyla, kooperatiflerle, birleÅŸebilirler.Åžahıs ÅŸirketleri devralan durumunda olmak istiyorlarsa, kanundaki bu engel önce nevi deÄŸiÅŸtirerek bir sermaye ÅŸirketine dönüşmeleri, daha sonra devralan ÅŸirket olarak birleÅŸmeye katılmaları ile aşılabilecektir.Kooperatifler; Kooperatiflerle, Sermaye ÅŸirketleriyle ve  Devralan ÅŸirket olmaları ÅŸartıyla, ÅŸahıs ÅŸirketleriyle, birleÅŸebilirler.3-BÄ°RLEÅžMEDE ÖZELLÄ°KLÄ° DURUMLARa-) Tasfiye Hâlindeki Bir Åžirketin BirleÅŸmeye Katılması6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 138. Maddesine göre; Tasfiye hâlindeki bir ÅŸirket, malvarlığının dağıtılmasına baÅŸlanmamışsa ve devrolunan ÅŸirket olması ÅŸartıyla, birleÅŸmeye katılabilir. Bu ÅŸartın varlığı, devralan ÅŸirketin merkezinin bulunduÄŸu yerin ticaret sicili müdürlüğüne sunulan belgelerle ispatlanması gerekmektedir. b-) Sermayenin Kaybı Veya Borca Batıklık Hâlinde BirleÅŸmeye Katılma  6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 139. Maddesine göre; Sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısı zararlarla kaybolan veya borca batık durumda bulunan bir ÅŸirket, kaybolan sermayeyi veya gerekiyorsa borca batıklık durumunu karşılayabilecek tutarda serbestçe, tasarruf edilebilen özvarlığa sahip bulunan bir ÅŸirket ile birleÅŸebilir.  Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â  c-) Ortaklık Payının Ve Haklarının Korunması 6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 140. Maddesine göre; Devrolunan ÅŸirketin ortaklarının, mevcut ortaklık paylarını ve haklarını karşılayacak deÄŸerde, devralan ÅŸirketin payları ve hakları üzerinde istemde bulunma hakları vardır. Bu istem hakkı, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin malvarlıklarının deÄŸeri, oy haklarının dağılımı ve önem taşıyan diÄŸer hususlar dikkate alınarak hesaplanır.Ortaklık paylarının deÄŸiÅŸim oranları belirlenirken, devrolunan ÅŸirketin ortaklarına tahsis olunan ortaklık paylarının gerçek deÄŸerlerinin onda birini aÅŸmaması ÅŸartıyla, bir denkleÅŸtirme ödenmesi öngörülebilir.Devrolunan ÅŸirketin oydan yoksun paylarına sahip ortaklarına aynı deÄŸerde, oydan yoksun veya oy hakkını haiz paylar (4) Devrolunan ÅŸirkette mevcut bulunan paylara baÄŸlı imtiyaz hakları karşılığında, devralan ÅŸirkette eÅŸ deÄŸerde haklar veya uygun bir karşılık verilir.Devralan ÅŸirket, devrolunan ÅŸirketin intifa senedi sahiplerine, eÅŸ deÄŸerli haklar tanımak veya intifa senetlerini, birleÅŸme sözleÅŸmesinin yapıldığı tarihteki gerçek deÄŸeriyle satın almak zorundadır. d-) Ayrılma akçesi 6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 141. Maddesine göre; BirleÅŸmeye katılan ÅŸirketler, birleÅŸme sözleÅŸmesinde, ortaklara, devralan ÅŸirkette, pay ve ortaklık haklarının iktisabı ile iktisap olunacak ÅŸirket paylarının gerçek deÄŸerine denk gelen bir ayrılma akçesi arasında seçim yapma hakkı tanıyabilirler.BirleÅŸmeye katılan ÅŸirketler birleÅŸme sözleÅŸmesinde, sadece ayrılma akçesinin verilmesini öngörebileceklerdir.  ARA BÄ°LANÇO HAZIRLANMASI6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 144. Maddesine göre; BirleÅŸme sözleÅŸmesinin imzalandığı tarih ile bilanço günü arasında altı aydan fazla zaman geçmiÅŸse veya son bilançonun çıkarılmasından sonra, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin malvarlıklarında önemli deÄŸiÅŸiklikler meydana gelmiÅŸse, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketler bir ara bilanço çıkarmak zorundadır. AÅŸağıdaki hükümler saklı olmak kaydı ile, ara bilançoya yıllık bilançoya iliÅŸkin hüküm ve ilkeler uygulanır. Ara bilanço için; a) Fizikî envanter çıkarılması gerekli deÄŸildir;b) Son bilançoda kabul edilen deÄŸerlemeler, sadece ticari defterdeki hareketler ölçüsünde deÄŸiÅŸtirilir; amortismanlar, deÄŸer düzeltmeleri ve karşılıklar ile ticari defterlerden anlaşılmayan iÅŸletme için önemli deÄŸer deÄŸiÅŸiklikleri de dikkate alınır.   BÄ°RLEÅžME SÖZLEÅžMESÄ°6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 145. maddesine göre; BirleÅŸme sözleÅŸmesi yazılı ÅŸekilde yapılır. SözleÅŸme, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin, yönetim organlarınca imzalanacak ve ÅŸirket  genel kurulları tarafından onaylanacaktır. BirleÅŸme sözleÅŸmesinde aÅŸağıdaki unsurların bulunması zorunludur. -- BirleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin ticaret unvanlarını, hukuki türlerini, merkezlerini; yeni kuruluÅŸ yolu ile birleÅŸme hâlinde, yeni ÅŸirketin türünü, ticaret unvanını ve merkezini,-- Åžirket paylarının deÄŸiÅŸim oranını, öngörülmüşse denkleÅŸtirme tutarını; devrolunan ÅŸirketin ortaklarının, devralan ÅŸirketteki paylarına ve haklarına iliÅŸkin açıklamaları,-- Devralan ÅŸirketin, imtiyazlı ve oydan yoksun payların sahipleriyle intifa senedi sahiplerine tanıdığı hakları,-- Åžirket paylarının deÄŸiÅŸtirilmesinin ÅŸeklini,-- BirleÅŸmeyle iktisap edilen payların, devralan veya yeni kurulan ÅŸirketin bilanço kârına hak kazandığı tarihi ve bu isteme iliÅŸkin bütün özellikleri,-- GereÄŸinde 141 inci madde uyarınca ayrılma akçesini,-- Devrolunan ÅŸirketin iÅŸlem ve eylemlerinin devralan ÅŸirketin hesabına yapılmış sayılacağı tarihi,-- Yönetim organlarına ve yönetici ortaklara tanınan özel yararları,-- GereÄŸinde sınırsız sorumlu ortakların isimlerini,  BÄ°RLEÅžME RAPORU6102 sayılı Ticaret Kanunu’nun 147. Maddesine göre; BirleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin yönetim organları, ayrı ayrı veya birlikte, birleÅŸme hakkında bir rapor hazırlarlayacaklardır. BirleÅŸme Raporunda; -- BirleÅŸmenin amacı ve sonuçları,-- BirleÅŸme sözleÅŸmesi,--Åžirket paylarının deÄŸiÅŸim oranı ve öngörülmüşse denkleÅŸtirme akçesi; devrolunan ÅŸirketlerin ortaklarına devralan ÅŸirket nezdinde tanınan ortaklık hakları,--GereÄŸinde ayrılma akçesinin tutarı ve ÅŸirket pay ve ortaklık hakları yerine ayrılma akçesi verilmesinin sebepleri,--DeÄŸiÅŸim oranının belirlenmesi yönünden payların deÄŸerlemesine iliÅŸkin özellikler,--GereÄŸinde devralan ÅŸirket tarafından yapılacak artırımın miktarı,--Öngörülmüşse, devrolunan ÅŸirketin ortaklarına, birleÅŸme dolayısıyla yüklenecek olan, ek ödeme ve diÄŸer kiÅŸisel edim yükümlülükleri ile kiÅŸisel sorumluluklar hakkında bilgi,--DeÄŸiÅŸik türdeki ÅŸirketlerin birleÅŸmelerinde, yeni tür dolayısıyla ortaklara düşen yükümlülükler,--BirleÅŸmenin, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin işçileri üzerindeki etkileri ile mümkünse bir sosyal planın içeriÄŸi,--BirleÅŸmenin, birleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin alacaklıları üzerindeki etkileri,--Gerekiyorsa, ilgili makamlardan alınan onaylar,hukuki ve ekonomik yönden açıklanır ve gerekçeleri belirtilir.4 Yeni kuruluÅŸ yoluyla birleÅŸmede birleÅŸme raporuna yeni ÅŸirketin sözleÅŸmesinin de eklenmesi ÅŸarttır.Tüm ortakların onaylaması hâlinde, küçük ve orta ölçekli ÅŸirketler birleÅŸme raporunun düzenlenmesinden vazgeçebileceklerdir.  BÄ°RLEÅžMENÄ°N TESCÄ°LÄ° İÇİN GEREKLÄ° BELGELER:Dilekçe (Åžirket kaÅŸesi ile yetkili tarafından imzalanmalı, vekaleten imzalanmış ise vekaletin aslı veya onaylı sureti eklenmeli, ekindeki evrak dökümünü içermelidir)1-Genel kuruldan 33 gün önce devrolunan/devralan ÅŸirketin ilgililerinin inceleme hakkına iliÅŸkin ilanın yayınlandığı sicil gazetesi fotokopisi,2-BirleÅŸme sözleÅŸmesinin devralan ve devrolunan ÅŸirketlerin genel kurullarınca onaylanmasına iliÅŸkin kararların noter onaylı örnekleri.3-Taraflarca imzalı birleÅŸme sözleÅŸmesi4-Bakanlık veya diÄŸer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması halinde, devralan ve devrolunan ÅŸirket için bu izin veya uygun görüş yazısı,5-Devralan ÅŸirketin birleÅŸme sebebiyle sermaye artırımı yapması halinde sermaye artırımının    tescili için gerekli belgeler; Sermaye artırımı yapılmaması halinde ise bu hususun genel kurul kararında belirtilmesi gerekmektedir.6-Devralan ÅŸirket bakımından; birleÅŸmenin yeni kuruluÅŸ ÅŸeklinde yapılması halinde yeni ÅŸirketin kuruluÅŸ belgeleri,7-SMMM veya YMM raporu ile meslek mensubu SMMM veya YMM’nin faaliyet belgesi;8-Devrolunan ÅŸirketin tasfiye halinde olması halinde, mal varlığının pay sahipleri arasında dağıtımına baÅŸlanmadığına iliÅŸkin tasfiye memurlarınca hazırlanacak rapor9-Devrolunan ÅŸirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesini ve bunların kayıtlı olduÄŸu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına iliÅŸkin bilgilerini ve deÄŸerlerini içeren ÅŸirket yetkililerince imzalı beyan formu,10-BirleÅŸmeye taraf olan ÅŸirketlerce, alacaklılara alacaklarının güvence altına alınmasını isteme hakkı tanınmasına iliÅŸkin örneÄŸe uygun olarak hazırlanacak ilan metinlerinin, 7’şer gün arayla sicil gazetesinde 3 defa yayınlanmasını saÄŸlamak üzere tescil belgeleri ile birlikte müdürlüğe verilmesi gerekmektedir. Alacaklılara yapılacak ilk ilanların birleÅŸme kararının tesciline iliÅŸkin ilanlarla birlikte aynı sicil gazetesinde yayımlanması zorunludur.11-BirleÅŸmeye taraf olan tüm ÅŸirketlerin yönetim organları tarafından, ayrı ayrı ya da birlikte hazırlanan birleÅŸme raporunun, ÅŸirketlerin kayıtlı bulunduÄŸu müdürlüklere verilmesi gerekir.04.11.2012 tarih ve 28457 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Küçük ve Orta Büyüklükteki Ä°ÅŸletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelikte DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerine göre Küçük ve Orta Büyüklükteki Ä°ÅŸletme ölçütünü karşıladığı SMMM veya YMM raporu ile tespit edilen ÅŸirketler, tüm ortakların onaylaması halinde, söz konusu raporu ve müşavirin faaliyet belgesini ibraz koÅŸulu ile birleÅŸme raporunun düzenlenmesinden vazgeçebileceklerdir.  SMMM, YMM ŞİRKET BÄ°RLEÅžME RAPORUÅžirket birleÅŸmesinin tescili için SMMM, YMM birleÅŸme raporunun ticareet sicil müdürlüğüne diÄŸer evraklar ile birlikte sunulması gerekmektedir.Bu raporda;--BirleÅŸmeye katılan ÅŸirketlerin her birinin sermayelerinin karşılıksız kalıp kalmadığı, özvarlıklarının tespiti,--Alacaklıların alacaklarının tehlikeye düşmediÄŸinin tespiti, bu tespitin yapılamaması halinde ise, söz konusu alacakların teminat altına alındığına dair yönetim organı beyanı,--BirleÅŸmeye taraf olan ÅŸirketin sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısı zararla kaybolmuÅŸ veya borca batıklık durumunda olması halinde, birleÅŸmeye taraf olan diÄŸer ÅŸirketin kaybolan sermayeyi veya borca batıklık durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf edebileceÄŸi öz varlığa sahip bulunduÄŸu, buna iliÅŸkin tutarların hesap ÅŸekli de gösterilerek doÄŸrulandığı veya belirtilen durumların mevcut olmadığının doÄŸrulandığı,--Åžayet devrolunan ÅŸirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı malvarlığının bulunması halinde bunların listesi ile gerçeÄŸe uygun deÄŸerlerinin tespiti,--Ekinde ÅŸirket yönetim organı tarafından, denetime tabi ÅŸirketlerde denetçi tarafından  onaylanmış son bilanço,yer almalıdır.https://bit.ly/3vWTQXM